Wakati virusi vimeenea katika majimbo sita na kusababisha vifo vya zaidi ya watu 2,000, mwitikio wa Ebola sasa unajumuisha utafiti wa chanjo pamoja na kuimarisha msaada kwa wahudumu wanaoshiriki katika mapambano dhidi ya ugonjwa huo.
Miezi mitatu baada ya kutangazwa kwa mlipuko wa Ugonjwa wa Virusi vya Ebola (MVE) tarehe 15 Mei 2026 mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Serikali imeamua kufanya marekebisho makubwa katika mkakati wake wa kukabiliana na janga hilo. Waziri Mkuu na Mkuu wa Serikali, Judith Suminwa Tuluka, aliongoza tarehe 17 Agosti kikao cha kiufundi cha kutathmini hali ya mlipuko huo. Lengo lilikuwa wazi: kurekebisha rasilimali na mbinu za kukabiliana na janga ambalo linaendelea kuenea kwa kasi kuliko mwitikio wa mamlaka.
Kwa mujibu wa takwimu za hivi karibuni za Shirika la Afya Duniani (WHO), zilizokusanywa hadi tarehe 30 Julai, aina ya virusi vya Bundibugyo tayari ilikuwa imewaambukiza watu 3,748 na kusababisha vifo 1,587, sawa na kiwango cha vifo cha asilimia 44. Alama ya vifo 2,000 ilivukwa wiki moja iliyopita. Katika kipindi kisichozidi miezi mitatu, mlipuko huu umekuwa wa pili kwa kusababisha vifo vingi zaidi katika historia ya nchi na wa kasi zaidi kuwahi kurekodiwa. Virusi hivyo vimeenea katika majimbo sita: Ituri, Kivu Kaskazini, Kivu Kusini, Tshopo, Haut-Uele na Bas-Uele. Ituri bado ndiyo kitovu cha mlipuko huo, ikiwa na karibu asilimia 90 ya visa vilivyoripotiwa. Hali hiyo inatia wasiwasi zaidi kutokana na kuripotiwa kwa visa katika maeneo ya watu waliokimbia makazi yao, ambako msongamano wa watu na ukosefu wa maji vinatatiza utekelezaji wa hatua za kinga.
Kukabiliana na kasi hiyo ya kuenea kwa ugonjwa, Serikali imeweka vipaumbele vitatu. Katika nyanja ya matibabu, imeidhinisha kuanzishwa kwa utafiti kuhusu chanjo mbili zinazolenga moja kwa moja aina ya virusi vya Bundibugyo, ambavyo hadi sasa havina chanjo iliyoidhinishwa. Matumizi ya dawa za kuzuia virusi pia yanazingatiwa kama nyongeza ya hatua za kawaida za afya ya umma. Katika nyanja ya kijamii, Serikali imeidhinisha mfumo wa malipo ya mishahara kwa wahudumu wanaoshiriki katika mwitikio wa Ebola, hatua inayolenga kuunga mkono na kuhamasisha timu zilizo mstari wa mbele. Aidha, katika nyanja ya mawasiliano, Serikali imeamua kuimarisha uhamasishaji wa jamii ili kukabiliana na wimbi la taarifa potofu na upotoshaji wa habari, linalokwamisha upimaji wa mapema pamoja na utekelezaji wa mazishi salama. Ufuatiliaji wa mwenendo wa ugonjwa umeendelea pia kupewa kipaumbele, ikiwemo katika maeneo yanayozunguka Kinshasa, ambako hadi sasa hakuna kisa kilichorekodiwa.
Ni huko Kinshasa ambako timu za mwitikio zilijaribiwa tarehe 18 Agosti. Tahadhari kuhusu mtu aliyeshukiwa kuwa na Ugonjwa wa Virusi vya Ebola, aliyeripotiwa katika eneo la Lemba, ilichukuliwa kwa uzito na kuchunguzwa mara moja na DPS Kinshasa pamoja na COUSP. Baada ya uchambuzi kufanyika, tahadhari hiyo ilibainika kuwa si ya Ebola, na hakuna uhusiano wa mlolongo wa maambukizi uliothibitishwa kati ya tukio hilo na mlipuko unaoendelea mashariki mwa nchi. Hata hivyo, hatua hiyo haikuwa ya bure. Badala yake, ilisaidia kuimarisha uwezo wa Cliniques Universitaires de Kinshasa katika uchujaji wa wagonjwa, utoaji wa taarifa za mapema, pamoja na kuzuia na kudhibiti maambukizi.
Kwa mamlaka, ujumbe ni mmoja na wa wazi: “Tahadhari inayochunguzwa ni tishio linalodhibitiwa kwa ufanisi zaidi.” Wakati maeneo ya mashariki mwa nchi yakikabiliana na kile ambacho Umoja wa Mataifa tayari umekieleza kuwa ni mwitikio uliozidiwa na ukubwa wa janga, Kinshasa na Serikali sasa wanaelekeza nguvu katika utafiti, motisha kwa wahudumu wa afya na uangalizi wa kila mmoja, kwa matumaini ya kugeuza mwelekeo wa mlipuko huo.
La Reine Aminata Kitambala