Katika taifa linalokumbwa na vitisho vya kiusalama, kila neno la Rais wa Jamhuri hubeba uzito mkubwa. Jean-Paul SOKO anaonesha namna ambavyo kutoa maneno ya Rais nje ya muktadha wake halisi kunageuzwa kuwa silaha ya upotoshaji, hatari inayoweza kutikisa mshikamano wa kitaifa na kudhoofisha dola kutoka ndani.  

Katika mazingira ya migogoro ya kiusalama, Jean-Paul SOKO anakumbusha kwamba kauli za kiongozi wa nchi zinabeba mamlaka ya dola na uthabiti wa taasisi. Maneno yake kuhusu hali ya jeshi alipoingia madarakani yalilenga kueleza hali iliyorithiwa na kuhalalisha mageuzi, lakini mijadala fulani imeyapunguza hadi kuwa vipande vya maneno vilivyopotezwa maana yake ya awali.

Kwa mtazamo wa Jean-Paul SOKO, utoaji wa maneno nje ya muktadha si kosa la kutoelewana bali ni mbinu ya hila. Kuchukua sentensi moja na kuipachika maana tofauti hubadilisha tamko la kitaasisi kuwa dharau ya kudhaniwa, na kugeuza mjadala wa mageuzi kuwa hisia na hasira, huku ukichochea hali ya kudharauliwa.

Mchambuzi huyu anasisitiza kwamba jeshi, nguzo kuu ya dola, linategemea uhusiano wa kuaminiana na mamlaka ya kisiasa. Kwa kuashiria mgongano kati ya Rais na jeshi, baadhi ya wahusika wanajaribu kuunda umbali wa kisaikolojia na wa kitaasisi, jambo linalodhoofisha jengo la dola.

Kwa mujibu wa Jean-Paul SOKO, jeshi linalohisi halieleweki au halithaminiwi linakuwa dhaifu. Udhaifu huu unagusa nidhamu na mshikamano wa ndani, pamoja na imani katika mlolongo wa amri, na hivyo kufungua mlango wa machafuko katika mazingira ya kikanda yaliyo nyeti.

Jean-Paul SOKO anatahadharisha kwamba kila mgawanyiko wa ndani unaweza kutumiwa na nguvu za uhasama. Udhaifu wa taasisi unatoa ardhi yenye rutuba kwa machafuko na unahatarisha uwezo wa dola kujibu kwa ufanisi vitisho vya kiusalama.

Anasisitiza pia juu ya ulazima wa kusoma hotuba kwa uwajibikaji. Utambuzi wa kitaasisi haupaswi kuchanganywa na shambulio binafsi. Mchanganyiko huu unadhoofisha mjadala wa umma na kugeuza macho mbali na mageuzi yanayohitajika, kwa hasara ya maslahi ya pamoja.

Hatimaye, Jean-Paul SOKO anasema kwamba hatari ya kweli haiko katika maneno ya Rais yanapowekwa katika muktadha wake, bali katika kuyatoa kwa makusudi nje ya muktadha. Kulinda umoja kati ya jeshi na mamlaka ya kisiasa ni sharti la kimkakati ili kuhakikisha uthabiti wa taifa na usalama wa nchi.

Emmanuel Kasereka bin Vikingi