Mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, hususan Kivu Kaskazini na Ituri, bado imezama katika giza la ukosefu wa usalama wa kudumu. Kwa mujibu wa mchambuzi wa kisiasa Edgar Mateso, kuendelea kwa ukatili wa Kikundi cha Waasi wa Allied Democratic Forces (ADF) si jambo la bahati mbaya, bali ni matokeo ya msururu wa kushindwa kwa mikakati na ukosefu wa nia ya kisiasa.
Mateso analaani kwanza kutokuwepo kwa kipaumbele cha kiutendaji. Baada ya zaidi ya muongo mmoja wa uhalifu wa kivita na uhalifu dhidi ya ubinadamu, anaona ni jambo lisilo la busara kwamba kung’oa mizizi ya ADF na kulinda raia hakujawa kiini cha siasa ya ulinzi ya taifa.
Jambo la pili linahusu mamlaka ya mahakama. Kesi ya Jamil Mukulu, kiongozi wa ADF, kwa mtazamo wake ni ishara ya kujisalimisha kwa fedheha: alihukumiwa nchini Uganda bila RDC kujitokeza kama upande wa madai, ilhali anatuhumiwa kwa makosa yasiyofutika yaliyotendwa katika ardhi ya Kongo. Upungufu huu unatuma ujumbe wa udhaifu kwa jumuiya ya kimataifa.
La tatu, Mateso anaonyesha kushindwa kwa usalama licha ya uwepo mkubwa wa kijeshi. FARDC, UPDF, VDP na MONUSCO wamesambazwa, lakini mauaji yanaendelea. Kitendawili hiki, kwa mtazamo wake, kinadhihirisha ufa wa kina katika kanuni, uratibu, au hata usaliti unaopooza nguvu za kijeshi.
Nne, ni kutokubomolewa kwa mitandao ya msaada. Kuingiliwa kwa mchakato wa kufungua kesi dhidi ya washirika wa ADF ni kizuizi cha kisiasa. Bila hatua za kisheria dhidi ya mitandao ya kifedha na vifaa, uhai wa ADF utaendelea kudumu.
La tano ni uwazi. Ili kurejesha imani ya wananchi, Mateso anataka kuchapishwa kwa “Kitabu Cheupe” kuhusu mgogoro wa ADF. Hati hii ingefafanua vikwazo vya kisheria na kidiplomasia vinavyohusiana na kesi ya Mukulu na sababu za kisiasa zinazokwamisha kesi za ndani.
Hatimaye, Edgar Mateso anahimiza RDC kuacha mtindo wa kujibu tu na badala yake kuunda mkakati wa kijasiri na wa uwazi. Uwazi wa kisiasa na uthabiti wa kisheria lazima viwe nguzo za kung’oa ADF na kurejesha imani ya wananchi katika Mashariki ya nchi.
Idara ya uhariri