Uhifadhi wa maeneo yaliyohifadhiwa katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (RDC) unakabiliwa na shinikizo linaloongezeka siku hadi siku. Ongezeko la idadi ya watu, utafutaji wa ardhi kwa ajili ya kilimo, shughuli za uchimbaji madini pamoja na ujangili ni miongoni mwa changamoto zinazozidi kutishia mifumo ikolojia iliyohifadhiwa. Katika hali hiyo, Les Écologistes RDC wanapendekeza kufanyika kwa mazungumzo ya kitaifa yatakayowakutanisha wadau mbalimbali, kwa lengo la kutathmini upya mifumo ya uhifadhi na kuifanya iendane na hali halisi ya kimazingira na kijamii na kiuchumi ya sasa.
Kwa mujibu wa mratibu wa kitaifa wa Les Écologistes RDC, Prince Kihangi, mkutano huo unapaswa kuwezesha kufanyika kwa tathmini ya jumla kuhusu hali ya uhifadhi nchini na kubainisha majibu endelevu dhidi ya vitisho vinavyodhoofisha mifumo ikolojia iliyohifadhiwa. « Tunapaswa kufanya tathmini ya jumla kuhusu uhifadhi na kuchukua hatua za kuufanya uendane na mazingira yanayobadilika ya sasa », anaeleza. Kwa mtazamo wake, ni muhimu kuachana na mbinu zinazotegemea zaidi ukandamizaji na badala yake kuchunguza kwa kina sababu za msingi zinazosababisha migogoro kati ya jamii zinazoishi kandokando ya maeneo yaliyohifadhiwa na wasimamizi wake.
Kwa mtazamo huo, RDC ina nafasi ya kimkakati katika mapambano ya kimataifa dhidi ya mabadiliko ya tabianchi. Nchi hiyo inamiliki karibu asilimia 60 ya misitu ya Bonde la Kongo na takribani asilimia 10 ya misitu yote duniani, hali inayoifanya kuwa hazina kubwa ya bioanuwai na hifadhi ya kaboni. « Ndiyo maana RDC inaitwa nchi yenye suluhisho katika mapambano dhidi ya mabadiliko ya tabianchi », anakumbusha Prince Kihangi. Hata hivyo, utajiri huo wa kiikolojia unaenda sambamba na changamoto kubwa zinazowakabili wasimamizi wa maeneo yaliyohifadhiwa.
Katika maeneo mbalimbali nchini, maeneo kadhaa yaliyohifadhiwa yanakabiliwa na vitisho vinavyotokana na makazi ya watu wanaotafuta ardhi ya kilimo, pamoja na uchimbaji wa madini na ujangili. Kwa Prince Kihangi, hatua za kukabiliana na changamoto hizo hazipaswi kuishia katika ukandamizaji pekee. « Kwa bahati mbaya, hatutafuti kujua kwa nini hali hiyo inatokea, bali tunakimbilia haraka kutumia ukandamizaji », anasikitika. Kwa maoni yake, mtazamo huo unazidisha mvutano, unaathiri juhudi za uhifadhi na pia kuchangia kuipa RDC taswira isiyofaa katika eneo la ulinzi wa mazingira.
Hifadhi ya Taifa ya Virunga ni, kwa mujibu wa Les Écologistes RDC, mojawapo ya mifano inayoakisi kwa uwazi zaidi changamoto hiyo. Hifadhi hiyo ilianzishwa mwaka 1925, katika kipindi ambacho hali ya idadi ya watu ilikuwa tofauti kwa kiasi kikubwa na ilivyo leo. Sasa inakabiliwa na shinikizo kubwa la kibinadamu. « Kila kitu kimebadilika na kila kitu kinapaswa kubadilishwa ili kuendana na hali ya sasa », anasisitiza Prince Kihangi. Katika kipindi cha karne moja, mahitaji ya jamii yameongezeka katika karibu kila nyanja, kuanzia chakula, nishati na makazi hadi upatikanaji wa maji. Mabadiliko hayo ya idadi ya watu na hali ya kijamii na kiuchumi yanaifanya iwe muhimu kutathmini upya mifumo ya uhifadhi, ili iweze kuendana na uhalisia wa maisha ya jamii za sasa.
Hivyo, suala linalozungumziwa linazidi mipaka ya kulinda tu mipaka ya kijiografia ya hifadhi. Linahusu pia kulinda misitu, wanyamapori, mimea, vyanzo vya maji na uwiano wa mifumo ikolojia ambao ni muhimu katika mapambano dhidi ya mabadiliko ya tabianchi. Uhifadhi endelevu unapaswa pia kuzingatia mahitaji ya jamii zinazoishi kandokando ya maeneo yaliyohifadhiwa na kuendeleza njia mbadala za kiuchumi zinazoweza kupunguza utegemezi wao kwa rasilimali za asili. Kwa mtazamo huu, ushirikishwaji wa jamii, utawala bora wa maeneo ya ndani, kuzuia migogoro na kuimarisha uwezo wa wasimamizi ni nguzo muhimu za kulinda kwa kudumu urithi wa asili wa Kongo.
Ni katika muktadha huo ambapo Les Écologistes RDC wanamtaka Waziri Mkuu kuandaa mazungumzo ya kitaifa kuhusu uhifadhi, yatakayowakutanisha wadau wa serikali na wale wasio wa serikali wanaohusika na suala hilo. « Ombi letu ni kuandaa mazungumzo yatakayowakutanisha wadau wote ili kufanya tathmini ya jumla kuhusu uhifadhi », anasisitiza Prince Kihangi. Mkutano huo unapaswa kuwezesha kupatikana kwa suluhisho zinazoweza kuoanisha ulinzi wa bioanuwai, mapambano dhidi ya mabadiliko ya tabianchi, usalama wa maeneo yaliyohifadhiwa na mahitaji halali ya jamii.
Kwa Les Écologistes RDC, mustakabali wa maeneo yaliyohifadhiwa nchini Kongo sasa unategemea uwezo wa nchi kubadili mtazamo wa uhifadhi unaozingatia zaidi ulinzi wa mipaka na hatua za kujihami, na kuelekea kwenye mfumo shirikishi, jumuishi na unaoendana na mabadiliko ya jamii.
Emmanuel Kasereka bin Vikingi