Kila mwezi wa Novemba, miji ya Butembo, Beni, Goma pamoja na wilaya jirani za Kaskazini mwa Kivu hujawa na msisimko wa desturi iliyo imara: uwindaji na ulaji wa panzi. Zaidi ya kuwa chakula cha kawaida, wadudu hawa ni rasilimali muhimu ya lishe, utamaduni na uchumi kwa jamii za wenyeji, hususan kwa Wanyanga.

Wakiwa wamechemshwa au kukaangwa, panzi huliwa kwa shauku na maelfu ya familia. Ladha yao tamu na ya kufahamika inatambuliwa na walaji wote, ambao huwahesabu kama kitoweo kisichoweza kukosekana. Katika utamaduni wa Kinyanga, panzi ni miongoni mwa vyakula vinavyopendwa sana, vikiliwa kwa hamu na watoto pamoja na watu wazima.

Huko Butembo, Novemba hujulikana kama “mwezi wa panzi”. Katika kipindi hiki, wakazi hujipanga kwa wingi ili kuwakusanya. Wawindaji, mara nyingi wakiwa makundi, hufanya kazi usiku na mchana ili kunasa idadi kubwa zaidi ya wadudu hawa. Shughuli hii ya msimu hubadilisha mitaa na masoko kuwa vituo vya biashara na urafiki.

Wataalamu wa afya za mitaa husifu sifa za lishe za panzi, kwani ni tajiri kwa protini na virutubisho vidogo vinavyohitajika mwilini. Wanachukuliwa kama mbadala wa afya na nafuu kwa vyanzo vingine vya protini za wanyama, jambo linaloongeza umaarufu wao.

Chanzo cha Mapato kwa Familia

Zaidi ya sahani ya chakula, panzi ni fursa ya kiuchumi. Kaya nyingi hunufaika kwa kuwauza, mijini na vijijini. Huko Goma, wauzaji huzunguka mitaa wakitafuta walaji, na biashara huongezeka. Kwa baadhi ya watu, shughuli hii ya msimu ni sehemu kubwa ya kipato cha familia.

Desturi Iliyogeuka Urithi

Inayoonekana mara moja tu kwa mwaka, panzi si wadudu wa kuliwa pekee: wamekuwa alama ya kitamaduni na ya utambulisho. Kama alivyosema mzee mmoja kupitia Beroya FM, “ni desturi inayorithishwa na kuunganisha vizazi.”

Emmanuel Kasereka bin Vikingi