Ingawa ni tendo linalokemewa vikali, rushwa haijaacha kugusa mazingira ya shule katika maeneo mengi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.  

Ni katika muktadha huu ambapo toleo jipya la kipindi “Uwezo wa Wanafunzi katika Mazingira ya Elimu” lilifanyika Jumanne tarehe 27 Januari 2026 katika taasisi ya Mathya, shule ya kanisa la CECA 20 Beroya huko Bulongo, eneo la Beni katika mkoa wa Nord-Kivu. Miongoni mwa hoja kuu zilizojadiliwa zilihusu: sababu zinazoweza kuchangia, matokeo yanayoweza kutokea na njia za suluhisho dhidi ya janga hili.  

Wakati wa majadiliano, wanafunzi waliotoa maoni walisisitiza kuwa tabia hii ya kifisadi inaonekana pia katika shule nyingi za eneo hilo na huongezeka zaidi baada ya kipindi cha mitihani.

Kwa mujibu wa ushuhuda uliokusanywa, endapo mwanafunzi atashindwa, wavulana wengi hutoa fedha au mali nyingine kwa walimu, ilhali wasichana wengi huchagua kuingia katika mahusiano ya kimapenzi na walimu wao ili wapate alama za udanganyifu.

Kuhusu sababu za rushwa shuleni, washiriki wa kipindi walikiri kuwa jukumu linashirikiwa na pande zote.

Ili kukabiliana na hatari hii, walitoa mapendekezo kadhaa:

– Kwa wanafunzi: kukubali matokeo yao kwa moyo wa michezo, kutoa kipaumbele zaidi kwa masomo, kuepuka kila aina ya maadili mabaya na kutegemea juhudi zao binafsi pekee.

– Kwa walimu: kuonyesha uwajibikaji na heshima kwa kuepuka kukubali jaribio lolote la rushwa na pia kuepuka kuwaangusha wanafunzi kwa makusudi.

– Kwa wazazi: kuimarisha malezi na ufuatiliaji wa watoto wao shuleni.

Washiriki wa majadiliano walimalizia kwa kutamani serikali ya Kongo iwahakikishie walimu wake malezi bora na stahiki.

Ikumbukwe kuwa kipindi Uwezo wa Wanafunzi katika Mazingira ya Elimu ni mpango wa mwandishi wa habari Alphani Byaombe Alidor. Ni moja ya vipindi vinavyolenga kukuza elimu ya watoto.

Daniel ASHUZA Chibanvunya