Washington imeidhinisha rasmi Alhamisi, tarehe 22 Januari 2026, kujiondoa kwake kutoka Shirika la Afya Duniani (WHO). Uamuzi huu, uliotiwa saini na Rais Donald Trump, unalinyima shirika hilo takribani sehemu ya tano ya bajeti yake na kudhoofisha uwezo wake wa kukabiliana na majanga ya kiafya.  

Marekani imeondoka WHO baada ya kipindi cha notisi ya mwaka mmoja, kulingana na amri ya rais. Hatua hii ni mwanya mkubwa katika ushirikiano wa kimataifa kuhusu afya ya umma.

Ikulu ya White House imehalalisha uamuzi huu kwa kuutaja “kutokuwa na ufanisi” kwa WHO wakati wa majanga ya kiafya yaliyopita. Washington inalilaumu shirika hilo kwa ukosefu wa mwitikio wa haraka na uwazi.

Wakati huohuo, Marekani imekataa kulipa dola milioni 260 za ada ambazo hazijalipwa kwa miaka ya 2024 na 2025. Hatua hii imeongeza mvutano kati ya Washington na shirika hilo.

Kuondoka kwa Marekani kunapunguza takribani asilimia 18 ya bajeti ya kila mwaka ya WHO. Upungufu huu wa kifedha unatishia moja kwa moja programu muhimu za ufuatiliaji na majibu ya haraka dhidi ya milipuko ya magonjwa.

Wataalamu wanatoa tahadhari kuhusu athari za ukosefu huu wa fedha: uwezo wa WHO kugundua kwa haraka vitisho vya kiafya na kuratibu mwitikio wa dunia unaweza kudhoofika kwa kiwango kikubwa.

Zaidi ya masuala ya kifedha, hatua hii inatikisa uhalali wa WHO na nafasi yake ya uongozi katika ushirikiano wa kimataifa. Kukosekana kwa Marekani—mchezaji mkuu katika utafiti na ufadhili—kunahatarisha kasi ya kuanzishwa kwa mifumo ya kinga na tahadhari.

Mgawanyiko huu unaweza kubadilisha mizani ya utawala wa afya duniani. Nchi wanachama watalazimika kufidia pengo lililoachwa na Marekani ili kuhakikisha shirika hilo halipotezi ufanisi wake mbele ya majanga yajayo.

Idara ya uhariri