Mzozo wa ardhi unaohusu kilima cha Mabeko, katika eneo la Mambasa, umeingia katika hatua mpya ya kisheria. Mahakama Kuu ya Bunia, kupitia baraza lake la kusikiliza mashauri linalofanyia kazi Mambasa, ilianza Jumanne, Septemba 29, 2026, kutekeleza uamuzi uliotolewa katika kesi hiyo inayowakutanisha pande kadhaa kuhusu umiliki wa ardhi hiyo iliyoko katika kundi la Bakaeku, katika chefferie ya Babila-Babombi.
Kikosi cha kisheria kilichoongozwa na karani wa mahakama Gabriel Salamu kilitekeleza hatua kadhaa zinazohusiana na utekelezaji wa hukumu hiyo, ikiwemo kuwajulisha wahusika kumbukumbu ya utekelezaji wa kuwaondoa katika eneo hilo, pamoja na kumbukumbu ya kumweka rasmi Mbusa Kasemengo Kasmos kama mnufaika wa uamuzi huo. Operesheni hiyo pia inawahusu Mafutamingi Mapoli Diego, Apambute Guillaume na watu wanaokalia maeneo yanayohusika.
Hatua hiyo inatokana na hukumu iliyotolewa tarehe 17 Machi 2026 na Mahakama Kuu ya Bunia katika kesi nambari RCA 278, iliyosikilizwa katika ngazi ya pili ya mashauri ya kiraia. Mahakama hiyo, miongoni mwa mambo mengine, iliamuru kuondolewa kwa wahusika husika pamoja na wakazi wao, huku ikitambua mipaka ya asili iliyotajwa katika hati ya mauziano iliyotolewa na ukoo wa Bandisuba kwa manufaa ya Mbusa Kasemengo Kasmos.
Kiini cha utaratibu huu ni mzozo kuhusu umiliki wa kilima cha Mabeko, ambacho katika nyaraka za kesi kinaelezwa kuwa ni ardhi ya ukoo wa Bandisuba. Kwa mujibu wa taarifa za kisheria zilizoripotiwa, Mbusa Kasemengo Kasmos alinunua ardhi hiyo kutoka kwa ukoo huo tarehe 20 Januari 2016. Mzozo huo ulizuka baadaye baada ya baadhi ya sehemu za ardhi hiyo kuuzwa kwa watu wengine na upande unaopingana naye.
Mbali na hatua zinazohusu kuwaondoa waliokalia eneo hilo na kumweka rasmi mnufaika wa hukumu, mahakama pia iliamuru upande ulioshindwa kulipa dola za Marekani 2,000, kwa thamani yake katika faranga za Kongo, kama fidia. Kwa mujibu wa maelezo kutoka kwa ofisi ya karani wa mahakama, utekelezaji wa uamuzi huo bado unaendelea. Hivyo, operesheni iliyoanza Septemba 29 ni sehemu ya mchakato wa utekelezaji wa hukumu hiyo na haipaswi kuchukuliwa kuwa utekelezaji wake umekamilika kabisa.
Sehemu ya wakazi wa eneo hilo, pamoja na watu waliotoka katika vijiji vya jirani, walikuwepo wakati wa operesheni hiyo na kufuatilia utekelezaji wa hatua za kisheria. Notable Kibonge Tulisani Daniel amepongeza utekelezaji wa uamuzi wa mahakama na kuwataka watu wanaokalia au ambao huenda walinunua sehemu za kilima cha Mabeko kuzingatia hukumu iliyotolewa na mahakama yenye mamlaka.
Kwa upande wake, mzee mwenye hekima Muhindo Ngalyavuyira Majino amemtaka Mbusa Kasemengo Kasmos kuwa na moyo wa uwazi na maridhiano kwa watu wanaohusika katika mzozo huo. Wakati huohuo, amewahimiza wakulima na watu wengine wanaokalia kilima cha Mabeko kuheshimu uamuzi wa mahakama. Kwa wakazi kadhaa wa eneo hilo na wakulima, mzozo huu wa ardhi ambao umechochea mvutano kwa miaka kadhaa unapaswa kupata suluhisho litakalosaidia kurejesha utulivu na kupunguza migogoro inayohusiana na umiliki, ukaliaji na matumizi ya ardhi katika sehemu hii ya eneo la Mambasa.
Obady Madirisha