Huko Beni, waandishi 20 wa habari wameimarisha ujuzi wao katika uandishi wa habari wa amani, uhakiki wa taarifa na mawasiliano kuhusu hatari, katika kipindi nyeti kinachotawaliwa na migogoro, kuenea kwa uvumi na juhudi za kukabiliana na ugonjwa wa Ebola.
Kwa muda wa siku tatu, kuanzia Jumatano tarehe 1 hadi Ijumaa tarehe 4 Septemba 2026, waandishi wa habari kutoka Beni walishiriki katika warsha iliyolenga kuimarisha mshikamano wa kijamii, uandishi wa habari wa amani na mapambano dhidi ya taarifa potofu. Shughuli hiyo iliandaliwa na Great Lakes Human Rights Programs, kwa ushirikiano na Umoja wa Kitaifa wa Waandishi wa Habari wa Kongo (UNPC-Beni), kwa msaada wa GIZ, na ilifanyika katika kituo cha Masista Orantes mjini Beni. Kupitia mpango huo, waandaaji walilenga kuwapa waandishi wa habari nafasi muhimu katika kukabiliana na taarifa za uongo zinazoweza kuchochea hofu, kutokuaminiana na mivutano ndani ya jamii.
Siku ya kwanza ya warsha ilitengwa kwa mada ya uandishi wa habari wa amani katika mazingira yenye migogoro na kuenea kwa uvumi. Washiriki walihimizwa kutambua athari ambazo taarifa wanazochapisha au kutangaza zinaweza kuwa nazo kwa mshikamano wa jamii. Katika mazingira ambamo taarifa isiyothibitishwa inaweza kubadilika haraka kuwa uvumi na hatimaye kuwa chanzo cha mivutano, warsha hiyo ilisisitiza umuhimu wa kulinganisha na kuhakiki taarifa, kuweka matukio katika muktadha wake na kuepuka lugha au uwasilishaji unaoweza kuchochea migawanyiko.
Siku ya pili, iliyofanyika Alhamisi tarehe 3 Septemba, ilijikita zaidi katika mfumo wa afya wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na utaratibu wa kukabiliana na ugonjwa wa Ebola. Jean-Claude Kioma, kutoka kitengo cha Mawasiliano kuhusu Hatari na Ushirikishwaji wa Jamii (CREC), aliwaeleza waandishi wa habari namna uratibu wa mwitikio dhidi ya ugonjwa huo unavyofanya kazi katika ngazi ya kitaifa, ya mkoa na ya eneo husika. Mafunzo hayo yalilenga kuwasaidia wataalamu wa vyombo vya habari kuelewa kwa kina mfumo wa afya ili waweze kuifikishia jamii taarifa sahihi, zinazoaminika na zinazoendana na hali halisi ya wananchi.
Mapambano dhidi ya uvumi unaohusiana na Ebola pia yalikuwa miongoni mwa masuala muhimu yaliyojadiliwa. Waandishi wa habari walihimizwa kutanguliza taarifa zilizothibitishwa, zenye uwajibikaji na zinazotokana na vyanzo vinavyoaminika, hasa katika kipindi ambacho ugonjwa unaweza kuzua hofu na unyanyapaa miongoni mwa jamii. Deogracias Kyalwahi, mtaalamu wa mawasiliano kuhusu hatari na ushirikishwaji wa jamii, alisisitiza umuhimu wa kujifunza kila mara katika taaluma ya uandishi wa habari. « Hakuna anayejua kila kitu. Hata maprofesa wakubwa wa vyuo vikuu wanaendelea kujifunza », alisema, akieleza kuwa siku hizo tatu za mafunzo zinapaswa kuwasaidia waandishi kuboresha namna wanavyoshughulikia na kusambaza taarifa katika kipindi hiki nyeti.
Siku ya tatu na ya mwisho, Ijumaa tarehe 4 Septemba, ilijikita katika mawasiliano kwa ajili ya mabadiliko ya mienendo, hasa kupitia vipindi vya elimu vinavyorushwa na redio. Mwenyekiti wa UNPC-Beni, Mustapha Mulonda, aliwataka waandishi wa habari kuongeza umakini, uwajibikaji na weledi katika kazi zao za uandishi na utangazaji. Kwa mtazamo huo, chombo cha habari hakipaswi tu kuripoti matukio, bali pia kuchangia katika kulisaidia jamii kuelewa vyema masuala ya afya ya umma na kuhamasisha wananchi kupokea mienendo yenye uwajibikaji.
Mwisho wa mafunzo hayo, waandishi 20 walipongeza mpango huo, ambao waliutaja kuwa muhimu katika kuimarisha uwezo wao wa kitaaluma. Walitoa shukrani kwa waandaaji na washirika wao, huku wakiahidi kutumia kwa vitendo maarifa waliyoyapata, hasa katika kuhakiki taarifa, kushughulikia kwa uwajibikaji masuala nyeti na kupambana na uvumi. Huko Beni, ambako taarifa sahihi ni nyenzo muhimu ya mshikamano na ulinzi wa jamii, ujumbe wa mafunzo haya unabaki wazi: katika kukabiliana na Ebola na majanga mengine, uandishi wa habari wenye weledi na ukweli unaweza kusaidia kupunguza hofu na kujenga upya imani ya wananchi.
Daniel Ashuza Chibanvunya