Yaliyotangazwa tarehe 17 Julai 2026 na Rais Félix Tshisekedi, « Mazungumzo ya Kitaifa Jumuishi na ya Kijamhuri », yalilenga kuimarisha mshikamano wa kitaifa. Hata hivyo, wiki mbili baadaye, mpango huo unaonekana tayari kukwama.
Mazingira yaliyopo hayarahisishi utekelezaji wake. Katikati ya mwezi Juni, kupitishwa kwa sheria kuhusu kura ya maoni kulichochea tena hisia za kuwepo kwa mpango wa kuwania muhula wa tatu wa urais. Katika mazingira hayo, Serikali inapendekeza mazungumzo « yatakayoongozwa na taasisi za Kongo bila upatanishi wa kigeni. » Lengo lililotangazwa ni kuimarisha umoja wa kitaifa katika kukabiliana na vita vinavyoendelea mashariki mwa nchi. Msimamo usiobadilika wa Serikali ni kutowashirikisha watu wanaotuhumiwa kushirikiana na kundi la M23.
Kwa upande mwingine, upinzani unapinga mfumo uliopendekezwa. Chama cha Ensemble pour la République kinachoongozwa na Moïse Katumbi kinataka kuwepo kwa mpatanishi huru pamoja na ajenda inayojikita katika mageuzi ya uchaguzi. Muungano wa LAMUKA, ukiongozwa na Martin Fayulu, unaelezea mpango huo kama « mazungumzo ya upande mmoja yaliyofichwa », huku ukitaka uhakikisho wa uhuru wa Tume Huru ya Taifa ya Uchaguzi (CENI) na Mahakama ya Katiba. Nalo chama cha Envol, kinachoongozwa na Delly Sesanga, kinautaja mchakato huo kuwa « kiini macho » iwapo suala la marekebisho ya Katiba halitajadiliwa.
Matokeo yake ni kwamba vyama kadhaa vya kisiasa tayari vimetangaza kuwa havitaitikia mwaliko wa kushiriki katika mazungumzo hayo.
Katikati ya pande hizo mbili, Kanisa Katoliki kupitia CENCO limepokea wazo hilo kwa tahadhari. Kardinali Fridolin Ambongo amesema utaratibu wa mazungumzo unapaswa kufafanuliwa « kadiri mchakato utakavyoendelea. » Wakati huohuo, mashirika ya kiraia yamegawanyika: baadhi yanaunga mkono mazungumzo ili kuzuia kuzorota kwa hali ya usalama, huku wengine wakihofia kuwa yanaweza kutumiwa kupitisha marekebisho ya Katiba.
Kwa msingi wake, vikwazo vitatu vikuu vinazuia mazungumzo hayo kusonga mbele:
1. Mpatanishi: Serikali inataka mazungumzo yaongozwe na taasisi za Kongo, ilhali upinzani unasisitiza kuwepo kwa mpatanishi huru ili kuhakikisha usawa.
2. Ajenda: Serikali inataka mazungumzo yajikite katika mshikamano wa kitaifa, wakati upinzani unaona kuwa kipaumbele ni mageuzi ya uchaguzi pamoja na suala la Katiba.
3. Washiriki: Serikali inataka kuwatenga wote wanaotuhumiwa kushirikiana na M23, huku upinzani ukitaka mazungumzo yawe wazi kwa raia wote wa Kongo.
Katika hatua hii, bila Serikali kufanya baadhi ya maridhiano, hatari ni kubwa ya kushuhudia mazungumzo yatakayohusisha upande mmoja pekee ndani ya Union Sacrée, hali ambayo huenda isitulize hali ya kisiasa wala kumaliza mgogoro wa uhalali unaoendelea kujitokeza.
Mpira sasa uko mikononi mwa Rais.
La Reine Aminata Kitambala