Huku kuanza kwa mwaka mpya wa masomo tarehe 1 Septemba 2026 kukikaribia, Serikali ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) imeanza kurekebisha mfumo wake wa elimu ili kuendana na changamoto za kiafya zinazosababishwa na ugonjwa wa Ebola. Katika maeneo yaliyo katika hatari kubwa, mfumo wa elimu kwa njia ya masafa kwa kiwango rahisi utaanzishwa ili kuzuia kusitishwa kwa masomo.
Siku chache kabla ya kuanza kwa mwaka wa masomo 2026–2027, uliopangwa kuanza Jumanne, Septemba 1, mamlaka za Kongo zimetangaza hatua ya kipekee kwa wanafunzi wanaoishi katika maeneo yaliyo katika hatari kubwa ya kuathiriwa na mlipuko wa Ebola. Waziri wa Nchi anayesimamia Elimu ya Kitaifa na Uraia Mpya, Raïssa Malu Dinanga, alitangaza Jumanne, Agosti 18, 2026, mjini Kinshasa, kuanzishwa kwa mfumo wa “elimu kwa njia ya masafa kwa kiwango rahisi.”
Hatua hiyo ilitangazwa wakati wa mkutano na waandishi wa habari ulioandaliwa kwa pamoja na Waziri wa Mawasiliano na Vyombo vya Habari, ambaye pia ni msemaji wa Serikali. Mpango huo ni sehemu ya juhudi za mamlaka kuhakikisha mwendelezo wa masomo huku zikizingatia mahitaji ya kiafya katika maeneo ambako hatari ya kuenea kwa virusi vya Ebola bado iko juu.
Hakuna haja ya intaneti wala vifaa vya gharama kubwa
Tofauti na mifumo ya kawaida ya elimu kwa njia ya masafa, mpango uliowasilishwa na Raïssa Malu unalenga kuwa rahisi, unaopatikana kwa urahisi na unaoendana na hali halisi ya familia za Kongo.
Waziri huyo alifafanua kwamba wanafunzi watakaohusika hawatahitajika kuwa na muunganisho wa intaneti, kompyuta, tableti au vifaa vingine vya kiteknolojia vya gharama kubwa. Badala yake, Serikali inalenga kutumia nyenzo za kielimu zinazopatikana na ambazo zinaweza kufikiwa na idadi kubwa ya wananchi.
Mfumo huo utategemea, miongoni mwa mambo mengine, madaftari maalumu ya mazoezi yatakayotayarishwa kwa kuzingatia masomo ya msingi yaliyo katika mtaala wa shule. Vitabu hivyo vya mazoezi vitachapishwa na kusambazwa moja kwa moja kwa wanafunzi, ili kuwawezesha kuendelea na masomo yao wakiwa nyumbani.
Aidha, kutakuwa na vipindi vya elimu vinavyorushwa kupitia redio, kwa lengo la kuwasaidia watoto kutumia nyenzo hizo za masomo, kuelewa baadhi ya mada na kudumisha uhusiano wa mara kwa mara na mchakato wa kujifunza.
Kuwafanya watoto waendelee katika mwelekeo wa masomo
Kwa Wizara ya Elimu ya Kitaifa, lengo si kuiga kikamilifu masomo yanayotolewa darasani, bali kuhakikisha wanafunzi wanapata msingi wa maarifa na shughuli muhimu za kielimu katika kipindi hiki cha kipekee.
«“Lengo ni kumweka mtoto katika shughuli za kujifunza akiwa nyumbani na kutomkatisha kabisa na shule, kwa kumpa maarifa muhimu,” alieleza Raïssa Malu Dinanga.»
Hata hivyo, Waziri huyo anakiri kwamba mfumo huo una mipaka yake. Elimu kwa njia ya masafa, hata ikiwa katika mfumo rahisi, haiwezi kuchukua nafasi kikamilifu ya maingiliano kati ya mwalimu na mwanafunzi, wala mazingira ya kawaida ya kujifunzia darasani.
Uamuzi huu unafanyika wakati maandalizi ya kuanza kwa mwaka wa masomo yakiendelea chini ya uangalizi mkubwa katika maeneo yaliyoathiriwa au yanayotishiwa na Ebola. Kwa njia hiyo, mamlaka zinajaribu kupata uwiano kati ya haki ya watoto kupata elimu na umuhimu wa kupunguza hatari za kiafya.
Matumizi ya madaftari yaliyochapishwa na redio pia yanazingatia hali halisi ya kiuchumi na kijamii ya familia, hasa katika maeneo ambako upatikanaji wa umeme, intaneti au vifaa vya kidijitali bado ni mdogo.
Hata hivyo, utekelezaji madhubuti wa mpango huu utahitaji maandalizi makini, hususan katika uchapishaji na usafirishaji wa madaftari, ugawaji wake kwa wanafunzi pamoja na upangaji wa vipindi vya elimu vitakavyorushwa kupitia redio.
Kupitia mkakati huu, Serikali inalenga kuzuia changamoto zinazotokana na mlipuko wa Ebola zisigeuke kuwa kusitishwa kwa muda mrefu kwa masomo. Katika maeneo yaliyo katika hatari kubwa, shule italazimika, angalau kwa muda, kuendana na hali ya kiafya ili kuendelea kutimiza jukumu lake la kusambaza maarifa.
Hivyo, kuanza kwa mwaka wa masomo tarehe 1 Septemba 2026 kunatarajiwa kuwa kwa namna ya kipekee kwa jamii zilizoathirika, huku mfumo wa elimu ukibadilishwa kulingana na hali ya kiafya na kuweka mkazo katika kuendeleza mchakato wa kujifunza.
Elie Mariboyi