Ripoti ya mwaka 2025 ya shirika Journaliste en Danger (JED) imebainisha kuwa, ingawa idadi ya jumla ya ukiukwaji wa uhuru wa vyombo vya habari katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo imepungua, mauaji na kutoweka kwa waandishi wa habari bado vinaendelea bila uchunguzi wowote makini kufanikishwa.  

Takwimu za kutisha chini ya urais wawili

Kwa mujibu wa JED, waandishi wa habari 15 waliuawa na 2 wakatoweka katika kipindi cha miaka 17 ya utawala wa Joseph Kabila (2001–2018). Chini ya Félix Tshisekedi (2019–2025), idadi imefikia waandishi 12 waliouawa na 4 waliopotea. Takwimu hizi zinaonyesha kuendelea kwa ukatili mkubwa dhidi ya wanahabari, licha ya mabadiliko ya kisiasa.

Ripoti inasisitiza kupungua kwa idadi ya jumla ya ukiukwaji: visa 2,006 vilirekodiwa chini ya Kabila dhidi ya 214 chini ya Tshisekedi. Hata hivyo, mafanikio haya ya kistatistiki yanatiwa doa na ukosefu wa haki. Hakuna uchunguzi makini uliowahi kufanikisha utambuzi au adhabu kwa wahusika wa uhalifu dhidi ya waandishi wa habari.

JED inakumbusha kuwa ukatili huu unaendelea katika mazingira ya kitaifa yanayotawaliwa na hali ya usalama isiyotabirika na misuguano ya kisiasa. Waandishi wa habari, mara nyingi wakiwa mstari wa mbele kuripoti migogoro, dhuluma za madaraka au madai ya kijamii, hubaki wakikabiliwa na vitisho vya kudumu.

Wito wa JED

Kwa kuzingatia hali hii, shirika hilo linatoa mwito kwa mamlaka za Kongo kuanzisha mifumo madhubuti ya kulinda wanahabari na kuhakikisha mwisho wa utamaduni wa kutoadhibu wahalifu. Kwa JED, uhuru wa vyombo vya habari hauwezi kuwa halisi bila haki kwa waathiriwa.

Emmanuel Kasereka bin Vikingi