KINSHASA. Tume ya Haki na Amani ya Baraza la Maaskofu Katoliki la Kongo (CENCO) iliandaa, Jumatano tarehe 16 Septemba 2026, jopo la kitaalamu lililojadili masuala ya mazungumzo ya kitaifa na jumuishi katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Mkutano huo uliofanyika katika ukumbi wa Saint-Sylvestre wa Kituo cha Kati cha Maaskofu huko Kinshasa, uliwakutanisha wawakilishi wa serikali na upinzani kujadili swali kuu: Ni kwa namna gani mchakato wa mazungumzo unaweza kuwakutanisha Wakongo na kuchangia kurejeshwa kwa amani, hasa katika eneo la Mashariki mwa nchi?
Jopo hilo lililoandaliwa kwa mpango wa Tume ya Haki na Amani, lilikuwa sehemu ya toleo la pili la Siku ya Kitaifa ya Haki na Amani. Liliweka nafasi ya kubadilishana mawazo kuhusu matarajio, masharti na muundo wa mazungumzo yaliyoanzishwa na Mkuu wa Nchi, Félix Tshisekedi. Waziri wa Mawasiliano na Vyombo vya Habari, Patrick Muyaya, mwanasiasa wa upinzani Martin Fayulu, pamoja na aliyekuwa waziri Ange Mushobekwa, mwakilishi wa Muungano wa Pamoja wa Kongo (FCC), walishiriki katika jopo hilo lililowakutanisha wawakilishi wa misimamo mbalimbali ya kisiasa.
Katika kiini cha mijadala hiyo, umuhimu wa mazungumzo yanayoweza kuwakutanisha wawakilishi wa makundi mbalimbali ya taifa ulipata makubaliano ya kimsingi. Hata hivyo, tofauti kubwa bado zipo kuhusu muundo wa mazungumzo, usuluhishi na mfumo wa kitaasisi unaopaswa kusimamia mchakato huo. Ingawa washiriki wanatambua umuhimu wa kutafuta suluhisho la kisiasa kwa migogoro inayoikabili nchi, masharti ya mchakato huo yanaendelea kuzua mashaka miongoni mwa upinzani.
Akizungumza kwa niaba ya FCC, Marie-Ange Mushobekwa aliweka sharti kwamba familia yake ya kisiasa itashiriki katika mazungumzo yatakayosimamiwa na mpatanishi asiye na upendeleo. Alitaja hasa Baraza la Maaskofu Katoliki la Kongo (CENCO) na Kanisa la Kristo nchini Kongo (ECC), kwa ushirikiano na Umoja wa Afrika pamoja na Umoja wa Mataifa. « Tutashiriki katika mazungumzo yatakayokuwa chini ya usuluhishi usio na upendeleo », alisema, akieleza kuwa mchakato huo haupaswi kuendeshwa chini ya usimamizi wa taasisi za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Aliyekuwa waziri huyo pia alikosoa kile alichokitaja kuwa ni matumizi ya mfumo wa haki dhidi ya wapinzani, pamoja na kutokuwepo kwa hatua za kuwaadhibu baadhi ya viongozi wa serikali wanaotuhumiwa kutenda makosa yasiyoweza kupingika.
Kwa upande wake, Waziri Patrick Muyaya alitoa wito wa kutofunga mlango wa mazungumzo kabla ya wakati. Kwa maoni yake, ni mapema kwa hatua hii kuyapinga mazungumzo ambayo muundo wake unaweza kubadilika kadiri ya majadiliano yanavyoendelea. Waziri huyo anaamini kuwa mazungumzo yanaweza kuwezesha kila upande kupata, hatua kwa hatua, majibu kwa matarajio yake. Aidha, alisisitiza kwamba mazungumzo yaliyoanzishwa na Rais Félix Tshisekedi hayamtengi mtu yeyote, akitetea hivyo uwazi wa mchakato huo kwa washiriki wote wa kitaifa.
Kwa upande wake, CENCO, kupitia kwa Abbé Donatien Nshole, ilisisitiza tena umuhimu wa ushiriki wa kweli wa makundi yote ya taifa. « Hakuna amani ya kudumu inayoweza kujengwa bila ushiriki madhubuti wa wahusika wote wa taifa. Ushirikishwaji wa wote ni sharti la msingi la kuhakikisha uhalali na uaminifu wa mazungumzo », alisema. Msimamo huo unaweka ushirikishwaji wa wote katikati ya mchakato, katika mazingira ambayo jitihada za kutafuta amani Mashariki mwa DRC zinaendelea kuhusishwa kwa karibu na juhudi za maridhiano ya kitaifa.
Mwisho wa mkutano huo, mijadala iliibua hoja moja ya pamoja: umuhimu wa mazungumzo yanayowakutanisha Wakongo. Hata hivyo, ilifichua pia vikwazo vya kisiasa vinavyozunguka utekelezaji wake, hususan tofauti kuhusu kutokuwa na upendeleo kwa mpatanishi, nafasi ya taasisi na dhamana za ushiriki. Kwa CENCO, uaminifu wa mchakato huo utategemea uwezo wake wa kuwashirikisha wawakilishi wa misimamo mbalimbali ya taifa na kuweka jitihada za kutafuta amani katika mfumo wa mchakato wa kweli wa ushirikishwaji.
Idara ya Uhariri