Uvumi unaodai kuwa kuna vifo vingi miongoni mwa watu waliooana hivi karibuni umeenea katika siku za hivi karibuni mjini Butembo, hasa kupitia mitandao ya kijamii. Machapisho ambayo hayajathibitishwa yanaeleza kuwa ndoa inawaweka wanandoa wapya katika hatari ya kufa ghafla. Hata hivyo, madai hayo yamekanushwa na Mwalimu Daniel Mathe, mtetezi wa mahakamani mjini Butembo, ambaye anayataja kuwa ni ya uongo na yasiyo na msingi.
Kwa mujibu wa mhudumu huyo wa masuala ya sheria, hakuna ushahidi wa kisayansi wala wa kisheria unaoweza kuthibitisha uhusiano wowote kati ya ndoa na kifo cha wanandoa wapya.
«« Ni muhimu kuelewa kwamba kifo ni jambo la asili. Kila kiumbe hai hupitia kuzaliwa, kuishi na kufa. Kwa hiyo, haiwezekani kuhusisha ndoa na kifo cha mtu », anaeleza Mwalimu Daniel Mathe.»
Uvumi huo pia unaonekana kuchochewa na dhana mbalimbali zinazohusiana na uchumba na ahadi za ndoa ambazo hazikutimizwa. Baadhi ya watumiaji wa mitandao ya kijamii wanataja, miongoni mwa mambo mengine, uwezekano wa kuwepo kwa laana au matumizi ya nguvu za kishirikina baada ya kuvunjwa kwa ahadi za ndoa.
Kuhusu suala hilo, Mwalimu Daniel Mathe anakumbusha kwamba sheria ya Kongo inalinda uhuru wa mtu wa kutoa ridhaa yake ya kufunga ndoa. Anaeleza kuwa uchumba ni ahadi ya pande mbili ya kufunga ndoa, lakini si lazima uwaelekeze wachumba kufikia hatua ya kufunga ndoa.
«« Uchumba ni ahadi ambayo wachumba watarajiwa hupeana kwamba watafunga ndoa. Lakini ahadi hiyo haiwalazimishi kufunga ndoa. Maadamu ndoa haijafungwa, kila mmoja anaweza kujiondoa », anafafanua.»
Mtetezi huyo wa mahakamani anakiri, hata hivyo, kwamba kuvunjwa kwa uchumba kwa njia ya dhuluma kunaweza kuwa na madhara ya kisheria. Katika baadhi ya mazingira, mtu anayejiona kuwa ameathiriwa anaweza kufikisha suala hilo mbele ya mahakama ili kudai fidia.
«« Kuna kuvunjwa kwa uchumba kwa njia ya dhuluma ambako kunaweza kuadhibiwa na mahakama. Mtu aliyeathirika anaweza, kulingana na mazingira, kudai fidia pamoja na kurejeshewa baadhi ya zawadi alizopewa katika kipindi cha uchumba », anaongeza Mwalimu Daniel Mathe.»
Kutokana na machapisho mengi yanayosambaa kwenye mitandao ya kijamii, anawataka vijana na wananchi kwa ujumla kuwa waangalifu kabla ya kusambaza taarifa ambazo chanzo chake na ukweli wake haujathibitishwa.
«« Ninawaomba vijana wawe na tahadhari wanapokutana na machapisho ambayo hayajathibitishwa. Tusikubali kuingiwa na hofu wala kusambaza taarifa zinazoweza kusababisha taharuki isiyo ya lazima », anashauri.»
Mwalimu Daniel Mathe pia anawahimiza vijana kutoruhusu uvumi huo kuathiri maamuzi yao kuhusu ndoa. Kwa mtazamo wake, ndoa ni ahadi inayosimamiwa na sheria na inayotegemea, miongoni mwa mambo mengine, ridhaa huru ya wahusika.
«« Haiwezekani kumlazimisha mtu kumuoa au kumuolewa na mtu mwingine bila ridhaa yake. Ndoa inategemea uhuru na ridhaa ya wanandoa watarajiwa », anakumbusha.»
Hivyo, anaihimiza jamii kutanguliza taarifa zinazotoka katika vyanzo vya kuaminika na kuepuka kueneza uvumi unaoweza kusababisha hofu, mashaka au hata kuvunjika kwa baadhi ya mahusiano ya kimapenzi.
Kwa ujumla, hakuna taarifa iliyotolewa katika uvumi huo inayothibitisha kwamba kufunga ndoa kunaweza kusababisha kifo cha wanandoa wapya. Kwa Mwalimu Daniel Mathe, vijana wanapaswa kuendelea kuichukulia ndoa kama jambo la kawaida, huku wakizingatia masharti yaliyowekwa na sheria.
Elvine Malimbo