Mkutano wa majadiliano uliowakutanisha wadau mbalimbali wa vijana ulifanyika Jumapili, Agosti 9, 2026, mjini Mutwanga, katika eneo la Beni. Mkutano huo ulifanyika katika ukumbi wa jengo jipya lililojengwa na MONUSCO, ambalo linahudumia, miongoni mwa huduma nyingine, idara za Masuala ya Kijamii, Jinsia, Familia na Mtoto, pamoja na Idara ya Vijana na Uamsho wa Uzalendo ya eneo la Ruwenzori. Mkutano huo ulilenga kujadili hali inayotia wasiwasi miongoni mwa vijana kutokana na matumizi kupita kiasi ya pombe na dawa za kulevya.

Mkutano huo uliwakutanisha viongozi wa vyama vya vijana, ligi za vijana za madhehebu mbalimbali ya dini pamoja na wawakilishi wa vyama mbalimbali vya kijamii katika eneo hilo. Miongoni mwa mambo yaliyojadiliwa ni uwasilishaji wa matokeo ya ufuatiliaji uliofanywa katika maeneo kadhaa ya afya ya Kanda ya Afya ya Vijijini ya Mutwanga, yakiwemo Mutwanga, Nzenga, Loulo, Halungupa na Mwenda, pamoja na maeneo mengine yaliyofikiwa na ufuatiliaji huo.

Kwa mujibu wa Nzangura Kwavingston, mkuu wa Idara ya Vijana na Uamsho wa Uzalendo wa eneo la Ruwenzori, matokeo ya ufuatiliaji huo yanaonesha hali ya kutia wasiwasi inayohusiana na matumizi ya dawa zinazoathiri mfumo wa fahamu pamoja na vinywaji vyenye kiwango kikubwa cha kilevi miongoni mwa vijana. Takwimu zilizowasilishwa zinaonesha kuwa vijana wanaume 197 wamepata matatizo ya afya ya akili kutokana na matumizi kupita kiasi ya pombe na dawa za kulevya.

Ufuatiliaji huo pia umeonesha zaidi ya visa 52 vya watu waliopoteza fahamu kutokana na ulevi wa kupindukia, huku baadhi yao wakihitaji matibabu katika vitengo vya wagonjwa mahututi. Hali hiyo inaongezwa na tatizo la mimba za utotoni. Idara ya Vijana na Uamsho wa Uzalendo imeripoti visa 359 vya wasichana wenye umri kati ya miaka 14 na 17 waliopata mimba zisizotarajiwa.

Takwimu hizo, zilizowasilishwa mbele ya wadau mbalimbali wa vijana, zimeibua wasiwasi na kuimarisha umuhimu wa kuchukua hatua za pamoja. Kwa Nzangura Kwavingston, hali hiyo ni tishio jingine linalowakabili vijana ambao tayari wanakabiliwa na changamoto mbalimbali za kijamii na kiusalama.

Anaona matumizi kupita kiasi ya pombe na dawa za kulevya kuwa aina mpya ya tishio linalowaathiri zaidi vijana. Wito unaotolewa kwa vijana na wale wanaowasimamia unalenga, hasa, kuimarisha uhamasishaji, kinga na usaidizi kwa vijana walio katika hatari ya kutumia dawa zinazoathiri mfumo wa fahamu.

Kutokana na hali hiyo, washiriki walikubaliana kuimarisha shughuli za kijamii zinazolenga vijana. Viongozi wa vyama vya vijana, wawakilishi wa ligi za vijana za madhehebu mbalimbali ya dini pamoja na wanachama wa vyama vya kijamii wamejitolea kushiriki kikamilifu katika shughuli za uhamasishaji.

Dhamira yao inalenga, miongoni mwa mambo mengine, kuwaelimisha vijana kuhusu hatari zinazotokana na matumizi kupita kiasi ya pombe na dawa za kulevya, pamoja na umuhimu wa kuhimiza mienendo yenye uwajibikaji ndani ya jamii. Washiriki wanakusudia kuongeza mikutano ya uhamasishaji katika mitaa, jumuiya za kidini, vyama na maeneo mengine yanayotembelewa na vijana.

Kwa wadau waliokutana Mutwanga, mapambano dhidi ya matumizi kupita kiasi ya pombe na dawa za kulevya hayawezi kufanywa na idara moja au taasisi moja pekee. Yanahitaji ushirikiano wa familia, mamlaka za eneo, viongozi wa dini, vyama vya vijana, vituo vya afya na jamii nzima.

Mkutano wa Mutwanga hivyo umeonekana kuwa jukwaa la kuwezesha hatua za pamoja katika kukabiliana na madhara ya kijamii na kiafya yanayozingatiwa katika maeneo mbalimbali ya afya ya eneo la Ruwenzori.

Mbali na takwimu zilizowasilishwa, washiriki walisisitiza umuhimu wa kuzuia tatizo badala ya kusubiri kukabiliana na madhara ya matumizi mabaya ya dawa zinazoathiri mfumo wa fahamu.

Katika mazingira ambayo vijana ni nguvu muhimu ya kijamii na idadi ya watu katika eneo la Beni, wadau waliokutana Mutwanga wametoa wito wa kuongezwa kwa juhudi za kuwalinda vijana dhidi ya mienendo inayoweza kuhatarisha afya yao, mustakabali wao na mchango wao katika maendeleo ya jamii zao.

Kwa mujibu wa washiriki, uhamasishaji, malezi na usaidizi kwa vijana ni nguzo muhimu katika kukabiliana na tishio hilo.

Romulus Nzalumbo