Soko la »Kiwanja », katika eneo la Rutshuru (Kivu Kaskazini), kwa sasa limefurika maharagwe mapya yaliyovunwa. Hii bidhaa, ambayo ni sehemu ya karibu kila mlo wa kila siku, imeporomoka bei kutokana na uzalishaji kupita kiasi.
Ingawa wingi huu unawanufaisha walaji, unawaumiza wakulima wanaotegemea mauzo ya mavuno yao ili kuendesha maisha. Katika maeneo mengi ya Kivu Kaskazini, wazalishaji wa mazao ya chakula wanahangaika kupata faida ya jasho lao, hali inayogusa moja kwa moja kapu la mama wa nyumbani.
Wataalamu wanaona kuwa serikali inapaswa kuweka sera za msaada ili kuhakikisha malipo ya haki kwa wakulima. Katika jimbo ambapo idadi kubwa ya watu wa vijijini huishi kwa kilimo, hatua hizi zinaonekana za dharura.
Wakulima wanadai hasa ujenzi wa barabara za vijijini ili kurahisisha usafirishaji wa mazao kuelekea miji, pamoja na kurejeshwa kwa usalama katika maeneo ya mashambani, mara nyingi yanayogeuzwa uwanja wa mapigano ya kivita.
Eneo la Lubero linatoa taswira ya dhiki hii: uasi wa waasi wa ADF tayari umegharimu maisha ya mamia ya wakulima, na kuzikosesha miji kama Butembo chakula cha lazima. Huko Beni na kwingineko, mauaji na ukosefu wa usalama vinazidisha hali ya taabu kwa wakaaji.
Mbali na ukatili huu, barabara za kilimo ziko katika hali mbaya ya kudhoofika, zikizidi kutenga jamii za vijijini na kupunguza fursa zao za kibiashara. Wananchi wanajikuta wameshikwa kati ya umasikini na hofu ya usalama.
Mbele ya dhoruba hii ya kiuchumi na kiusalama, wakaaji wa Kivu Kaskazini wanazisihi mamlaka. Wanataka hatua za haraka kutatua migogoro ya kivita na kufufua sekta ya kilimo, ili kuleta pumzi ya faraja kwa watu walioumizwa kwa muda mrefu.
Emmanuel Kasereka Bin Vikingi